کشت انار و بهره برداری از آن از زمان باستان متداول بوده است مثلا در کتب مذهبی آمده است (به نقل از دایرﺓالمعارف بریتانیکا) که در آئین زرتشت نیز کشت و کار درخت انار در منازل امر نیکو محسوب میگشته و همچنین در کتیبه های تخت جمشید میتوان کنده کاریهای بزرگ انار را مشاهده کرد و این خود نشانه شناخت ایرانیان از انار و کشت و کار آن است . چنانچه گفته شده است ایران اولین زادگاه انار و پس از آن در نواحی آسیای مرکزی و به شمال افریقا و یونان راه یافته است. در کتب روم مربوط به سه قرن پیش از میلاد مسیح نیز از انار و درخت آن نام برده شده است.

تئوفراستوس پدر گیاهشناسی 300 سال قبل از میلاد مسیح(ع) بر درخت انار شرح نگاشته.

بر حسب آنچه در انجیل آمده است حضرت سلیمان باغی از انار داشته است. همچنین وقتی بنی اسرائیل در بیابان برهوت سرگردان بوده اند، به خاطر از دست دادن آسایش خود در مصر غصه میخوردند و آرزوی انارهای خنک میکردند.

انار در افسانه های باستان نزد بعضی از اقوام به جهت دانه های فراوانش بعنوان سمبل عامیانه ثروت و تولید شناخته می شده است از اینرو در بعضی از نواحی ترکیه هنوز هم تازه عروسان یک انار رسیده را در مراسم ازدواج به زمین میکوبند تا بدانند چند دانه به بیرون پرتاب میشود و آنرا نشانه تعداد فرزندان خود میدانند.

همچنین انار در یونان باستان سمبل عشق و تولید شمرده میشده، بنابر افسانه ها این درخت از خون اوژستیس به وجود آمده، در بعضی نواحی آسیای باستان، گاهی بعنوان خدای جوان در حال مرگ بنام ریمون نامیده میشده چنانچه اعراب نیز بدان رمان میگویند.

گل انار برای کارتاژیها (فینیقیه ایها) جنبه تقدس داشته و با این انگیزه از انار باغهایی را احداث نمودند.

هومر شاعر یونانی در قرن هفتم قبل از میلاد از درخت انار در کتاب ادیسه نام برده است و از آن درختی بعنوان درختی که در باغهای فریسه و فریجیه پرورش داده میشده یاد کرده است.

یونانیان قدیم بر این عقیده اند که آفردیت الهه عشق این گیاه را در یونان کاشته و وجود آن سبب گشایش و فراوانی میگردد.

انار در آیات و روایات: جهان آفرینش سرشار از نشانه ها و آیات الهی است که هر عقل سلیم و هر دیده عبرت بینی را به شگفتی وا داشته و هر زبان حق گویی را به تحسین عظمت آفرینش وا میدارد. نشانه هائی که در عین سادگی ظاهری خود جهانی با شکوه با نظمی پیچیده هستند و انار نیز یکی از این نشانه هاست
به راستی جزید بی مثال کدام نیرویی توان خلق چنین دانه هائی زیبا را دارد؟
و کدام دست هنرمندی توانایی چیدن این دانه ها را با اینچنین نظم پیچیده ای در کنار هم دارد؟
و کدام نقاش چیره دستی میتواند چنین رنگ بدیعی خلق کند؟
در قرآن کریم در سوره انعام آیات شریف 99 و 141 اشاراتی به این میوه بهشتی شده و همچنین در آیه 68 سوره الرحمن آورده شده :
فیها فکهه و نحل و رمان   »»» در آن دو باغ میوه بسیار خرما و انار است
در روایتی از قول حضرت امام صادق(ع) آورده که رسول اکرم (ص) فرمودند:
در هر انار دانه ای از بهشت است پس هر چه میتوانید انار بخورید.
ائمه اطهار نیز در فرمایشات خود از انار به نیکی یاد کرده و از خواص آن سخن گفته اند. از امیرالمومنین علی (ع) روایت شده است که فرمودند: انار را با پیه اش بخورید که معده را دباغی میکند و همچنین فرمودند: کودکان خود را انار بخورانید که زودتر زبانشان باز میشود. ایشان در جایی دیگر به یاران خود فرمودند: انار بوی بد دهان را برطرف میکند و نفس را خوشبو میسازد.
از امام باقر(ع) روایت شده که فرمودند میوه صدوبیست نوع است که رأس همه آنها انار است.
در روایت دیگر آمده است که امام صادق (ع) هر شب جمعه انار میخوردند و نیز فرموده اند: به کودکان خود انار بخورانید زیرا آنها را زودتر به جوانی میرساند. یکی از یاران امام صادق (ع) نقل میکند که حضرت فرمودند: میخوش(ترش و شیرن) آن در معده سازگارتر است.
امام موسی کاظم(ع) میفرمایند: دود ساقه انار، حشرات را از بین میبرد.
از امام رضا(ع) همچنین نقل شده است که خوردن انار شیرین، مرد را توانا و نیکو میسازد.
امام صادق(ع) نیز میفرمایند: هر کسی در حال گرسنگی(ناشتا) انار بخورد، تا چهل روز قلب او را روشن میسازد.

انار از دیر باز مورد نظر شعرا و سخنوران بزرگ پارسی نیز بوده است و در اشعار مختلف از انار یاد شده است.
سعدی شیرین سخن آورده که: فهم حیران شود از حقه یاقوت انار



منبع: سایت انار ایران